Cenne przyrodniczo obszary można chronić - kupując je

Wszyscy

Wycinamy lasy pod budowę osiedli mieszkaniowych, magazynów, zagospodarowujemy łąki pod uprawy, osuszamy torfowiska. Tracimy dziką przyrodę w szybkim tempie, a to ona dostarcza nam usługi ekosystemowe. Obszary chronione prywatnie to odpowiedź na największe wyzwania naszych czasów - utratę różnorodności biologicznej i zmianę klimatu. Mamy konkretne narzędzia, dzięki którym cały proces będzie dla wszystkich przejrzysty i prosty. Utworzyć taki obszar może każdy - firmy, organizacje, ale też zwykli ludzie.  

JAK BARDZO ZALEŻYMY OD PRZYRODY  

W skali światowej przyroda dostarcza ludziom usługi warte około 125 bilionów* dolarów rocznie. Są to tzw. usługi ekosystemowe, które otrzymujemy od Ziemi, czyli m.in.: świeże powietrze, czysta woda, żywność, energia, leki oraz inne produkty i surowce. Jeśli miarą są pieniądze, szacuje się, że usługi świadczone przez ekosystemy są warte dwukrotność światowego PKB. Utrata różnorodności biologicznej w samej Europie kosztuje kontynent około 3% jej PKB, czyli 450 mln euro rocznie. Nadmierna eksploatacja Ziemi prowadzona przez ludzi poważnie osłabia zdolność przyrody do podtrzymywania życia, funkcjonowania społeczeństw i gospodarek.  

DWA PROBLEMY, JEDNO ROZWIĄZANIE 

Zmiana klimatu i utrata różnorodności biologicznej to dwa z największych wyzwań i zagrożeń dla naszych społeczeństw. Chociaż te kryzysy są często rozpatrywane oddzielnie, wiele ich przyczyn jest ze sobą powiązanych. Łagodzenie zmiany klimatu i przystosowanie się do niej wymagają lepszej ochrony przyrody i przywrócenia różnorodności biologicznej.  

Obszary chronione to miejsca o szczególnej wartości przyrodniczej, ekologicznej lub kulturowej, na których ochrona przyrody jest głównym celem i jest nadrzędna wobec innych ewentualnych działań człowieka na tym terenie - mówi Magdalena Zadrąg ekspertka ds. ochrony przyrody z WWF Polska. Dlatego w WWF za główne cele stawiamy sobie to, aby obszary morskie i lądowe w Polsce były chronione zgodnie z najlepszymi praktykami, a obszary chronione prywatnie zostały wprowadzone do polskiego ustawodawstwa - dodaje Zadrąg.  

INWESTYCJA W PRZYSZŁOŚCI  

Im więcej obszarów cennych przyrodniczo będzie bezpiecznych, tym przyszłość naszej planety będzie stabilniejsza. Powinniśmy chronić przyrodę prawem, tak aby zatrzymać jej degradację. Fundacja WWF od wielu lat zabiega o poprawne zarządzanie istniejącymi obszarami chronionymi w Polsce; oraz dąży do stworzenia dogodnych warunków do ustanawiania większej liczby obszarów chronionych. Obszary chronione prywatnie (PPA)** mogą być zarządzane przez osoby fizyczne, organizacje pozarządowe lub inne instytucje, a nawet przedsiębiorstwa, w tym komercyjny sektor prywatny. Choć w polskim prawodawstwie nie jest jeszcze wyszczególniona taka formy ochrony przyrody, to nasze działania dążą ku temu, żeby w przyszłości uległo to zmianie.  

CO MOŻE BIZNES?  

Dzięki wytycznym IUCN***, sektor prywatny będzie dysponował praktyczną wiedzą, o tym jak inwestować, w jakie tereny, a przede wszystkim jakie mogą być potencjalne korzyści. W opracowaniu znajdziemy dobre praktyki i przykłady takich rozwiązań i projektów, które się udały i dobrze funkcjonują. Najlepszymi strategiami walki ze zmianą klimatu   i wzmacniania odporności klimatycznej są świadome i przemyślane inwestycje w przyrodę. 

Takie działania pozwalają na skuteczne stawianie czoła wyzwaniom spowodowanym przez postępujący proces zmian klimatu, jednocześnie zapewniając korzyści środowiskowe, społeczne i gospodarcze.  

Ekoinwestycje cieszą się ostatnio rosnącym zainteresowaniem. Są coraz częstszym narzędziem w walce z kryzysem klimatycznym - jeżeli zostaną wdrożone wraz z przyspieszeniem wycofywania paliw kopalnych mają szansę powodzenia. Zakładanie prywatnych rezerwatów nie wyklucza zrównoważonej gospodarki, odpowiedzialnej turystyki, czy też działań edukacyjnych - czyli potencjalnych korzyści biznesowych.  Jednak silne i jasne prawo przy jednoczesnej współpracy z przyrodniczymi NGO będą gwarantem, aby na terenach chronionych prywatnie przyroda się odradzała, a nie była nadmiernie eksploatowana.  

Zarządzając firmą wiemy, że korzystamy z zasobów naturalnych, że jesteśmy dłużnikami Ziemi. Bez przyrody nasz świat zginie. Ochrona natury przez zakup obszarów cennych przyrodniczo i objęcie ich ochroną to najlepsza inwestycja w przyszłość, jaką biznes może zrobić – mówi Paulina Bartnik, kierowniczka marki Air Wick. Cała procedura nie jest skomplikowana, a partnerstwo z organizacją ekologiczną daje poczucie pewności, że odpowiednio inwestujemy w przyrodę – stwierdza Bartnik.  

Zdarza się, że firmy czy osoby prywatne mają już tereny, które można przekształcić w rezerwaty –  w tym także może pomóc WWF Polska. Często korporacje, firmy, które dążą do neutralności klimatycznej sadzą np. drzewa – co nie zawsze pomaga odrodzić się naturze, kiedy np. sadzi się je na siedliskach, które same w sobie są bogate przyrodniczo. Znacznie cenniejsza jest np. ochrona torfowisk, które w stanie naturalnym doskonale magazynują CO2 – lepiej niż lasy tropikalne - mówi Barbara Dąbek kierowniczka zespołu ds. Partnerstw Strategicznych WWF Polska. Biznesem trzeba odpowiednio pokierować i wskazać jak najlepiej mogą osiągnąć neutralność klimatyczną, razem możemy więcej - twierdzi Dąbek.  

TORFOWISKA ZŁOTEM DLA KLIMATU 

Jednym z najcenniejszych terenów, wymagających natychmiastowej ochrony są torfowiska, które zostały osuszone w 85%. Torfowiska to największy lądowy magazyn węgla organicznego, lecz niestety są to też najszybciej ginące ekosystemy na świecie. Mokradła i torfowiska są niezwykle istotne dla całej przyrody i ludzi - chronią gatunki, ekosystemy i klimat. Gromadzą nawet do 4 razy więcej dwutlenku węgla niż las tropikalny. Oczyszczają wodę, zapewniają dostęp do pożywienia i środki do życia dla miliarda ludzi, a ich usługi ekosystemowe szacuje się na 47 bilionów dolarów rocznie. 

Żyjemy w czasach zmiany klimatu, zagrażającej przyrodzie i nam ludziom. Są rozwiązania, które mogą być wdrożone od dziś, nie potrzebują lat transformacji, są proste i sprawdzone. Jest to właśnie ochrona cennych przyrodniczo terenów poprzez zakładanie prywatnych rezerwatów. Nie ma lepszej inwestycji w przyszłość.  

* wwf.pl/living-planet-report-2020 

**Privately protected areas 

*** The International Union for Conservation of Nature/Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody. Polska wersja językowa wytycznych będzie dostępna po 22 czerwca na stronach iucn.org.pl i wwf.pl  

 

 

  

 
 

 

 

 

PIERWSZE W POLSCE WARSZTATY – KOPALNIA WIEDZY O PPA 

22 czerwca w Warszawie w siedzibie WWF Polska odbędzie się spotkanie dla organizacji pozarządowych, biznesu oraz dziennikarzy, gdzie m.in.: będzie można się dowiedzieć o przykładach obszarów chronionych prywatnie z Polski i zagranicy, o doświadczeniach powoływania i zarządzania takimi obszarami zarówno przez organizacje pozarządowe, osoby prywatne czy biznes. W trakcie spotkania będziemy dyskutować o wyzwaniach, jakie stoją przed nami w tworzeniu takich obszarów. Jakie są wyzwania związane z zarządzaniem nimi? Jakie można wyciągnąć wnioski z dotychczas prowadzonych działań, jakie są dobre praktyki, jak budować strategię, co robić, a czego unikać? Odpowiedzi na te pytania szukać będziemy w trakcie spotkania.

WWF A PPA  

W ramach projektu WWF przetłumaczono wytyczne IUCN dla obszarów chronionych prywatnie, a dodatkowo opracowujemy wytyczne dotyczące zalesiania sprzyjającego ochronie różnorodności biologicznej. Pracujemy nad identyfikacją priorytetowych miejsc dla odtwarzania siedlisk, które uwzględniają aspekty zachowania różnorodności biologicznej, sekwestracji dwutlenku węgla, świadczenia usług ekosystemowych. I dzięki partnerstwom strategicznym z sektorem prywatnym powołujemy PPA i obejmujemy ochroną najcenniejsze zakątki Polski. – np. bogate przyrodniczo łąki, najcenniejsze torfowiska itp. 

PRAWIE 100 LAT NA ŚWIECIE 

Prywatna ochrona obszarowa nie jest pomysłem nowym. Najstarszy Park Narodowy w Holandii powstał w roku 1930. Jest to park prywatny - należy do holenderskiego stowarzyszenia ochrony przyrody - Vereniging Natuurmonumenten. Fińskie obszary chronione są wspierane przez tzw. prywatne rezerwaty przyrody, których jest 153, a liczba ta wzrosła przez 10 lat prawie o połowę  
(w 2011 były 83). Jednym z właścicieli takiego obszaru w Finlandii jest UPM Raflatac, partner strategiczny WWF Polska. W Polsce również ta idea nie jest nowa, ale na pewno mało rozpoznana. Całkowita liczba prywatnych obszarów w Polsce nie jest jeszcze znana. Istnieją natomiast przykłady dobrze funkcjonujących obszarów, gdzie jednym z nich są łąki w Owczarach należące do Klubu Przyrodników lub Karsiborska Kępa w Świnoujściu objęta ochroną przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków.   

WWF jest niezależną organizacją ochrony środowiska wspieraną przez ponad 35 milionów ludzi, której globalna sieć jest aktywna w niemal 100 krajach. Naszą misją jest powstrzymanie degradacji środowiska naturalnego naszej planety i kształtowanie przyszłości, w której ludzie będą żyli w harmonii z przyrodą poprzez ochronę światowej różnorodności biologicznej, zrównoważone wykorzystanie zasobów odnawialnych oraz ograniczenie zanieczyszczenia i marnotrawstwa. Na stronie media.wwf.pl znajdziesz najnowsze informacje i materiały dla mediów.